4 Grody i Oppida z epoki żelaza

  celtyckie grody oppida z epoki żelaza
Artystyczna interpretacja tego, jak mógł wyglądać Zamek Maiden w epoce żelaza, za pośrednictwem BBC





Forty to duże fortyfikacje ziemne, zwykle umiejscowione w wysokim punkcie krajobrazu, z imponującymi widokami na duży obszar, aby zapewnić przewagę obronną. Często tworzyły się one z jednego lub kilku umocnień obronnych składających się z wałów i rowów. Forty na wzgórzach zostały po raz pierwszy użyte w Wielkiej Brytanii w epoce brązu, chociaż ich znaczenie zyskało w epoce żelaza. Można je porównać do oppidów, jak nazywane są podobne forty w Europie kontynentalnej. Główne zastosowania grodzisk są tematem poważnej debaty w archeologii, ponieważ ich wielkość i wzrost często były brane pod uwagę jedynie ze względu na ich zdolności obronne, podczas gdy możliwe jest, że pełniły one także szereg innych funkcji, takich jak rytuały i oświadczenia elity moc. W tym artykule zbadamy zastosowania i znaczące wydarzenia historyczne z dwóch brytyjskich grodów i dwóch francuskich oppidów.



1. Hilfort w Danebury, Hampshire, Anglia

  Danebury Hillfort Hampshire
Danebury Hillfort w Hampshire jest przedmiotem intensywnych wykopalisk archeologicznych od lat 70. XX wieku za pośrednictwem Wikimedia Commons

Gród Danebury jest jednym z najlepiej zbadanych grodów w Wielkiej Brytanii, a jego najwcześniejsza faza datowana jest na VI wiek p.n.e. W ciągu kilkuset lat ewoluował znacznie i ostatecznie przybrał formę, jaką mamy dzisiaj. Ten typ budowli, składający się z wielu pierścieni wzniesionych wałów i głębokich rowów, nazywany jest grodem wielowaltowym.



Złożona i przypominająca labirynt sieć robót ziemnych stanowiłaby poważną przeszkodę dla każdego, kto próbowałby szturmować fort. Najsłabszymi punktami fortyfikacji byłyby wejścia, choć rekompensowano to tworzeniem wąskich gardeł. Wejścia wzmocniono także dużymi ufortyfikowanymi bramami, które zapewniałyby obrońcom szeroki widok na okolicę, aby w razie ataku skutecznie bronić grodu. Jak również konstrukcje obronne, duże składy procy Znaleziono kule (małe okrągłe kamyczki) zdeponowane w pobliżu wschodniej bramy, co może sugerować, że służyły jako broń obronna w przypadku ataku.

Oprócz hipotezy obronnej odkrycie prostokąta kapliczki pośrodku grodu sugeruje również, że służył on do celów rytualnych. Potwierdza to odkrycie szczątków ludzkich, które zostały złożone albo w postaci pełnych szczątków, albo w postaci rozczłonkowanych szczątków w dołach do przechowywania zboża na terenie wzgórza.



Najnowsze badania na niektórych kościach sugeruje, że wiele z nich było wystawionych na działanie żywiołów i często usuwanych z osadów, co sugeruje, że ekskarnacja była metodą stosowaną w celu pozbywania się zmarłych. Jest to interesujące, ponieważ szczątki składano często w bardzo bliskiej odległości od okrągłych domów domowych, co sugeruje, że w Danebury istniał znaczący element praktyk rytualnych, który był częścią życia codziennego.



2. Zamek Maiden, Dorset, Anglia

  dziewiczy gród zamkowy
Grodzisko z epoki żelaza w zamku Maiden, za pośrednictwem DK Findout



Dziewczęcy Zamek w Dorset to jeden z największych i najlepiej rozwiniętych grodów w Anglii. Brzegi wałów i rowów prawdopodobnie były jasnobiałe w epoce żelaza, gdy odsłonięto kredę z ich konstrukcji. Zapewniłoby to zastraszający i imponujący wygląd każdemu, kto zbliży się do grodu, gdy mury obronne zostały ukończone około I wieku p.n.e.



Wykopaliska w Lata 30. XX wieku ujawniło dużą ilość szczątków ludzkich, które niosły ze sobą mocne ślady urazów. Zostało to początkowo zinterpretowane przez archeologa Mortimera Wheelera jako dowód na Inwazja rzymska na Brytanię i twierdził, że został zdobyty przez przyszłego cesarza Wespazjan . Następnie Mortimer stworzył narrację o przewadze liczebnej Brytyjczycy został bezlitośnie zniszczony przez legiony rzymskie. Na jego czysto militarystyczny pogląd na Zamek Dziewicy prawdopodobnie wpłynęło jego własne doświadczenie wojskowe.

Więcej ostatnie badania Jednakże ponownie zbadał zgromadzenie i wziął pod uwagę możliwość wojny międzyplemiennej. Mocne dowody na gojenie się ran rzuciły światło na fakt, że epoka żelaza była ogólnie okresem gwałtownym, a konflikty były na porządku dziennym. Plemię Durotriges zamieszkujące Zamek Dziewiczy często stawało w obliczu konfliktów z sąsiednimi plemionami, a dowody walk były znacznie większe niż na okolicznych cmentarzach w tym samym regionie. Nie jest możliwe udowodnienie, że legiony Wespazjana miały miejsce na pełną skalę szturm na Zamek Dziewic, chociaż odkryto jednego osobnika z rzymskim czubkiem balisty wbitym w kręgosłup, co stanowi dowód konfliktu. Mogło to jednak mieć miejsce z dala od grodu podczas potyczki na innym terenie.

3. Oppidum Alezji, Alise-Sainte-Reine, Francja

  oblężenie Alesia Vercingetorix obraz Lionela Royera
Wercyngetoryks rzuca ramiona do stóp Cezara, Lionel Royer, 1899, za pośrednictwem Le Puy-en-Velay, Musée Crozatier

W porównaniu do angielskich grodów, miasta w Europie kontynentalnej były na ogół budowane na większą skalę i przyjęły tę zlatynizowaną nazwę we współczesnych i późniejszych pismach rzymskich. Można je lepiej zdefiniować jako ufortyfikowaną osadę i często były otoczone przez: mur francuski który jest mocnym murem obronnym zbudowanym z łączonych drewnianych belek poprzecznych, wypełnienia ziemnego lub gruzowego i zewnętrznej okładziny kamiennej. Umieszczone na szczycie wzgórza zapewniały silną i możliwą do obrony pozycję, którą trudno było oblegać. Oppidum w Alezji było sceną jednej z najsłynniejszych bitew w historii Rzymu i doprowadziło do jej zakończenia Wojny galijskie Juliusza Cezara w 52 roku p.n.e. wraz z klęską króla Arwernów Wercyngetoryksa, który zjednoczył plemiona galijskie w buncie przeciwko Rzymowi.

  fortyfikacje Alezji Cezara
Rekonstrukcja fortyfikacji Cezara w Alezji, za pośrednictwem Wikimedia Commons

Ścigając Wercyngetoryksa przez jakiś czas po wielu bitwach i potyczkach, Cezar ostatecznie uwięził go w murach Alezji na okres dwóch miesięcy. Następnie nakazał budowę murów i wałów obronnych na obwodzie oppidy, aby zapewnić, że obrońcy i jakiekolwiek posiłki nie będą w stanie skoordynować ataku. The Posiłki galijskie dowodzeni przez Vercassivellaunusa (prawdopodobnie kuzyna Wercyngetoryksa) przypuścili atak na proponowany słaby punkt rzymskiej obrony, ale ostatecznie zostali pokonani, gdy Cezar zebrał obrońców do zdecydowanej i krwawej bitwy. Klęska posiłków doprowadziła do kapitulacji obrońców uwięzionych w Alezji i ostatecznej śmierci Wercyngetoryksa, którego paradowano ulicami Rzymu, a następnie stracono podczas panowania Cezara parada zwycięstwa w 46 roku p.n.e.

4. Oppidum z Bibracte, Saona i Loara, Francja

  obalić mur francuski
Zrekonstruowany murus gallicus z oppidum Bibracte za pośrednictwem Wikimedia Commons

Oppidum Bibracte’a miało także ogromne znaczenie podczas wojen galijskich Cezara, gdzie pokonał Helwetów, którzy rozpoczęli migrację przez ziemie Eduów, prowadząc do Bitwa pod Bibracte w 58 roku p.n.e. Szeroki asortyment militarny artefakty odnaleziono na miejscu, takie jak fragmenty mieczy gladiusów, części katapult i kule do proc. Oppidum miało również znaczenie kulturowe i wyrosło na duży ośrodek handlowy, który kwitł dzięki powiązaniom handlowym z Morzem Śródziemnym. Stało się także ważnym ośrodkiem hutnictwa, z dużymi kuźniami i kowalstwem warsztaty rozsiane po całym serwisie. Specjalizacje rzemieślnicze i duże sieci handlowe pozwoliły Bibracte wyrosnąć na silną stolicę kulturową oraz wygenerować bogactwo i władzę, które miały wyraźny wpływ na jego sprawność polityczną.

Bibracte był zamieszkany tylko przez stosunkowo krótki okres czasu, który wahał się od II do I wieku p.n.e. Mimo to oppidum w ciągu stulecia swojego istnienia zyskało ogromne znaczenie, było otoczone podwójnym wałem i posiadało dzielnice rozciągające się na powierzchni ponad 200 hektarów, w których mogło przebywać od pięciu do dziesięciu tysięcy osób. Ponieważ Eduowie byli sprzymierzeni z Rzymem, posiadanie rzymskiej stolicy uznano za ważne dla nich. W związku z tym miasto Augustodunum zostało zbudowane przez cesarz August co doprowadziło do ostatecznego porzucenia oppidum Bibracte.

Jaka była funkcja celtyckich grotów i Oppidy?

  Interpretacja artysty ze wzgórza Dudsbury

Artystyczna interpretacja tego, jak mogło wyglądać codzienne życie w Dudsbury Hillfort w Dorset. Wysokie mury obronne i drewniane ściany byłyby powszechną cechą wielu grotów, jak podaje Kenning Illustration

Analizując różne zastosowania grodzisk, należy pamiętać, że odkopano jedynie niewielką część znanych grodzisk, a w niektórych przypadkach nie zakończono w ogóle żadnych prac archeologicznych. To sprawia, że ​​tworzenie narracji na temat ich użycia w odniesieniu do innych przykładów z różnych obszarów jest trudne i niebezpieczne. Mimo to wydaje się jednak, że wszystkie omawiane w tym artykule grody i oppidy spełniały szeroki zakres funkcji, których nie da się sprowadzić do jednej idei.

Duża skala ich budowy z wałami, rowami i mur francuski z pewnością stanowił dla każdej siły atakującej trudną do pokonania przeszkodę przy próbie jakiejkolwiek formy ataku. Należy jednak wziąć pod uwagę szerszą gamę funkcji, do jakich służyły grody i oppidy, ponieważ były potężnymi symbolami statusu, ośrodkami politycznymi i ośrodkami handlowymi dla produkcji rzemieślniczej. Co więcej, w większości przypadków tak było miejsca, w których zwykli ludzie mieszkali w swoich domach w stolicy, która była definitywnie powiązana z tożsamością plemienną . W związku z tym istnieje wiele dowodów archeologicznych potwierdzających praktyki rytualne, takie jak kapliczki i elementy gospodarstwa domowego w postaci domów i warsztatów.